کشف بخار آب در يک سياره ي فرا خورشيدي
رصدهاي جديد تلسکوپ فضايي اسپيتزر ناسا نشان مي دهد
در جو يک سياره ي فراخورشيدي داغ ٬بخار آب وجود دارد.
رصدهاي جديد تلسکوپ فضايي اسپيتزر ناسا نشان ميدهد در جو يک سيارهي فراخورشيدي داغ ٬بخار آب وجود دارد.
اين سياره که با نام HD ۱۸۹۷۳۳b شناخته ميشود٬ در فاصلهاي بسيار نزديک به دور ستارهي مادر خود ميگردد و دورهي تناوب مداري آن تنها دو روز است. اين منظومه با فاصلهي ۶۳ سال نوري از ما٬ در صورت فلکي روباهک قرار دارد.
تا پيش از اين اخترشناسان پيشبيني ميکردند که در جو اين دسته از فراخورشيديها موسوم به مشتريهاي داغ٬ بخار آب وجود داشته باشد٬ اما مدرک قطعي در اين رابطه پيدا نکرده بودند. رصدهاي جديد نشان داد که اين پيش بيني درست بوده است.
«جيووانا تينتي»(Giovanna Tinetti) يکي از اعضاي آژانس فضايي اروپا ميگويد:"ما از پيدا کردن نشانههاي قطعي وجود آب در سيارهاي که ميلياردها کيلومتر با ما فاصله دارد هيجان زده شديم". وي مسئول انتشار مقالهاي در اين رابطه در مجله ي نيچر(Nature) بود.
با اين که آب يکي از عناصر اصلي پيدايش حيات است اما سياراتي نظير اين سياره بستر مناسبي براي پيدايش حيات نيستند.اين سياره با دماي ميانگيني معادل ۱۰۰۰ درجهي کلوين(حدود ۷۲۵ درجه ي سانتي گراد)٬ جهنمي سوزان براي موجودات زنده است.
تصويري خيالي از گذر سياره از مقابل ستاره ي مادر
اخترشناسان اميدوارند با به کارگيري ابزاري نظير طيفنگار اسپيتزر٬ نشانههاي وجود آب را در سيارات سنگي فراخورشيدي پيدا کنند. «شان کري»(Sean Carey) از مرکز علمي اسپيتزر ناسا ميگويد:"وجود آب در اين سياره نشان ميدهد که ميتوان اميدوار بود در سيارات فراخورشيدي سنگي نيز آب يافت شود".
بررسي جو سيارات فراخورشيدي از شاخههاي جديد در بررسي سيارات فراخورشيدي است.
امسال اسپيتزر موفق شد براي اولين بار جو دو سياره ي فراخورشيدي با نام هاي HD ۱۸۹۷۳۳b و HD ۲۰۹۴۵۸b را بررسي کند. نخستين بار اسپيتزر با رصد پنهان شدن سياره در پشت ستارهي مرکزي موفق شد اولين طيف يک سيارهي فراخورشيدي را ثبت کند. اما در آن زمان موفق به کشف آب در جو سياره نشد که دليل اين امر احتمالا ساختار جو سياره است. ساختار جو آن به گونهاي است که پيدا کردن آب در آن مشکل است.
پس از آن تيمي از اخترشناسان به کمک تلسکوپ فضايي هابل موفق شدند با رصد گذر HD ۲۰۹۴۵۸b از مقابل ستارهي مادر خود در نور مرئي شواهدي از وجود آب در جو اين سياره پيدا کنند.
و امروز تينتي و تيمش با رصد گذر سيارهي HD ۱۸۹۷۳۳b از مقابل ستارهي مادر خود موفق شدند در جو اين سياره بخار آب پيدا کنند.اخترشناسان در این روش با رصد تغییرات نور٬ هنگام گذر سیاره از مقابل ستارهی مرکزی ترکیبات جوی سیاره را بررسی میکنند. این بار آن ها با رصد این گذر در ۳ طول موج متفاوت در ناحیه ی فروسرخ و مقایسهی آنها با هم موفق به کشف آب در جو سیاره شدند.
تینتی میگوید:" با مقایسهی نتایج رصد در ۳ طول موج متفاوت متوجه شدیم که تنها وجود آب می تواند کلید حل معما باشد. رصد گذر سیاره در طول موجهای مختلف فروسرخ٬ بهترین راه پیدا کردن آب در این سیارات است".
http://www.spaceflightnow.com/
اقلیدوس در سال 283 قبل از میلاد در شهر آتن متولد گشت و در تاریخ مردان بزرگ دنیا از جایگاه ویژه ای برخوردار است .
او در ضمن اینکه ریاضی دان برجسته ای بود سخنران قابل و فیلسوفی زبردست و توانا نیز محسوب می شد .
با اطلاعات پراکنده و بعضی دست نوشته های خود او می توان گفت که دوران عمرش مصادف بود با سلطنت بطلیموس اول و در دربار و حکومت این فرمانروا دوران عمر خود را سپری کرده و در زمان این حاکم از این عالم دعوت شد که در دانشگاه اسکندریه تدریس کند .
اقلیدوس از فرصت بدست آمده و از امکنات بسیار عالی که در ان زمان در شهر اسکندریه موجود بود ، نهایت بهره را در جهت ارتقا سطح علمی خود برده و توانایی های خود را در ریاضی به حد اعلا و صحیحی رساند . اقلیدوس اولین شخصی است که در تاریخ ، آموزش ریاضی را به طور رسمی شروع کرده و این عمل را به طریقی علمی انجام داده است . سعی او بر این بوده است که ریاضیات را به عنوان یک علم پایه به بشریت معرفی نماید و در این راه دارای آنچنان رای و نظر محکمی است که حساب و هندسه جدید همچنان مدیون اکتشافات و کارهای اوست . علم ریاضی در بسیاری از شاخه های خود هنوز هم مدیون کارهای اقلیدوس است و تا اواخر قرن نوزدهم نظریات و اکتشافات او در بسیاری از دانشگاه هیا معتبر جهان تدریس می شد و جالب این که با وجود گذشتن بیش از 22 قرن همچنان بیشتر نظریات علمی او با این تحولات زیادی که درعلوم ایجاد شده کماکان به قوت خود باقی مانده است .
اقلیدوس کتاب اصول را به رشته تحریر درآورده که اساس آن هندسه مسطحه می باشد و خواجه نصیر الدین طوسی آن را شرح داده است . وی در سال 306 فبل از میلاد درگذشت .
آشنايي با تاريخ نجوم
قبل از اینكه نابغه كم نظیر ایتالیائی – گالیله – پا به عرضه وجود و نجوم بگذارد. در تاریخ ایتالیا نام دانشمندان و منجمین دیگری كه با اتكاء به فرضیه ها و نظریات گذشتگان، هر از گاهی در این عرصه حضور پیدا می كردند نیز به چشم می خورد. از آن جمله می توان از آیگیدیوس جلیس رومی A.Gilesromee متولد سال 1247 كه بعدها از ایتالیا به فرانسه رفت و در سال 1316 در آن كشور با دنیا وداع گفت. و یا جیوانی دوندی J. Dondi متولد سال 1318 و مرگ در سال 1389و یا از پائولو توسكانلی P.Toscanelli منجم و ریاضیدان و پزشك كه در سال 1397 در فلورانس بدنیا آمد و با كاشف آمریكا ( كریستف كلمب) مجالست نمود. او به كیهان و نجوم علاقه زیادی داشت و در سال 1482 درگذشت. برخی مورخین نیز از یوهان رجیومونتانوس Y.Regiomontanus متولد 1436 نام برده اند كه آلمانی الاصل بود و در سال 1476 در ایتالیا از دنیا رفت. در سال 1454 تاریخ شاهد تولد منجمی به نام دومینكو ماریا دنووا را Dominco Maria Denovara بود كه یكی از اساتید و راهنمایان كپرنیك بود و در نقادی نظریه های نجومی تبحر داشت و در سال 1504 درگذشت و حیات او معاصر بود با یوهان لائو رایتوس Johannes Lauratius معروف به فوندیسی كه اهل بولونیا بود.
ستاره ي نوتروني
تولد یک ستاره نوترونی پس از انفجارستاره هایی رخ می دهد که جرمشان 4 الی 8 برابر جرم خورشید ماست.این انفجار را سوپر نوا گویند که نتیجه افزایش حجم بیش از اندازه ستارگان بدنبال فعل وانغعا لات هسته ای وگرمای شدید درون انها است. هنگامی که یک ستاره بزرگ منفجر می شودانچه از ان باقی می مانددرناحیه مرکزی تحت گرانش بسیار قوی در هم فشرده شده وشامل ترکیبی از ا لکترونهاوپروتوتونها با مقدارفراوانی نوترون است به همین دلیل به ان ستاره نوترونی گفته می شود.میدان گرانش یک ستاره نوترونی300000برابر میدان گرانش زمین است در مقايسه با خورشيد.قطر یک ستاره نوترونی 10 کیلومتر وجرمش 4/1 جرم خورشید است
پل سارها ستاره های نوترونی هستند که مواد تشکیل دهنده انها بطور دورانی در چرخش هستندوقتی اززمین پل سارها رصد شوند پرتوهای مخروطی شکلشان دیده می شود که نشان می دهد این ستاره از صفر تا 180 در چرخش است (تصوير بالای متن) طبق پیش بینی انیشتین تشعشعات گرانشی که در فضا موجوار در حرکتند عامل کیهانی مهمی است که مانع چرخش خیلی سریع و ناهمگون پل سار می شود
خط وط ميدان گرانش بسيار قوی يک ستاره نوترونی که بادوره چرخش يک ميليون ثانيه است
درچرخش (spin)است
جهان براي كشف از آن تو باد
تا بداني چيست اين سقف بلند ساده ي بسيار نقش
سال 2009 سال بين المللي ستاره شناسي
سیاهچاله های عظیم الجثه
دانشمندان بر این باورند که همه کهکشانها دارای یک سیاهچاله عظیم الجثه در مرکز خود می باشند. گمان می رود جرم هریک از این سیاهچاله ها بین یک میلیون تا یک بیلیون جرم خورشیدی باشد. ستاره شناسان به اینکه این سیاهچاله ها بیلیونها سال پیش در اثر گازهای متمرکز شده در مرکز کهکشانها تولید شده باشند مظنون می باشند.
دلایلی قطعی وجود یک سیاهچاله عظیم الجثه در مرکز کهکشان راه شیری را اثبات میکنند . ستاره شناسان بر این باورند که این سیاهچاله یک منبع عظیم از امواج رادیویی به نام سگیتاریوس آ (Sagittarius A* (SgrA*)) می باشد. مهمترین دلیل برای اینکه ثابت نماید SgrA یک سیاهچاله عظیم الجثه است، سرعت حرکت ستاره ها به دور آن است. سریعترین ستاره که تا به حال در کهکشان راه شیری مشاهده شده هر 2/15 سال یکبار به دور SgrA با سرعت 5000 کیلومتر (3100 مایل) در ثانیه گردش می نماید. حرکت این ستاره، ستاره شناسان را متقاعد می کند که شئ سنگینی چندین میلیون برابر جرم خورشید در مرکز مدار این ستاره وجود دارد. تنها جرم شناخته شده که می تواند به این سنگینی باشد و در مرکز مدار این ستاره قرار بگیرد یک سیاهچاله است.
تشکیل سیاهچاله ها
طبق نظریه نسبیت عام، یک سیاهچاله زمانی ایجاد می شود که یک ستاره سنگین سوخت هسته ای خود را به اتمام می رساند و پس از آن توسط نیروی گرانش خودش فشرده می گردد. تا هنگامیکه ستاره در حال مصرف سوخت می باشد، انرﮊی ناشی از آن تعادل ستاره را در برابر نیروی گرانش حفظ می کند. پس از اتمام سوخت ستاره دیگر قادر به تحمل وزن خود نیست در نتیجه مرکز ستاره دچار فروریختگی می شود. اگر جرم مرکز ستاره بیش از سه برابر جرم خورشید باشد، ظرف کمتر از یک ثانیه درون نقطه تمرکز فرو می ریزد.
سیاهچاله های کهکشانی
اغلب ستاره شناسان بر این باورند که کهکشان راه شیری— کهکشانی که منظومه شمسی ما در آن قرار گرفته – شامل میلیونها سیاهچاله است. دانشمندان تعدادی از آنها را در راه شیری پیدا کرده اند. این اجرام در ستاره های دوتایی که اشعه ایکس صادر می کنند می باشند. یک ستاره دوتایی، یک جفت ستاره اند که دور یکدیگر می چرخند.
در یک ستاره دوتایی که شامل یک سیاهچاله و یک ستاره معمولی است، ستاره در فاصله نزدیکی از سیاهچاله در گردش است. در نتیجه، سیاهچاله گازهای ستاره را به شدت به درون خود فرو می برد. سایش و اصطکاک اتم های موجود در این گازها در منطقه افق رویداد دمای گازها را به چندین میلیون درجه می رساند. به دنبال آن، انرﮊی به صورت اشعه ایکس از این گازها متشعشع می گردد. ستاره شناسان این تشعشعات را با استفاده از تلسکوپ اشعه ایکس تشخیص می دهند.
ستاره شناسان بر اساس دو دلیل می پذیرند که یک ستاره دوتایی شامل سیاهچاله می باشد: 1- هر دوتایی که یک منبع شدید و متغیر از اشعه ایکس است. وجود این اشعه ها اثبات کننده وجود یک ستاره فشرده است. این ستاره فشرده ممکن است یک سیاهچاله و یا جرمی با فشردگی کمتر یعنی ستاره نوترونی باشد. 2- یک ستاره مرئی با چنان سرعتی در مدار خود در گردش است که تنها یک جرم با سه برابر جرم خورشید ممکن است عامل این سرعت باشد.
سياهچاله چيست؟
سیاهچاله ها مناطقی از فضا می باشند که نیروی گرانش در آنجا به قدری زیاد است که هیچ چیز نمی تواند از آن منطقه بگریزد. سیاهچاله ها قابل رویت نیستند و در واقع نامرئیند زیرا حتی نور نیز در دام آنها گرفتار می شود. تشریح بنیادی سیاهچاله ها بر اساس معادلات موجود درتئوری نسبیت عام آلبرت اینیشتین مطرح شد. این تئوری در سال 1916 منتشر گردید.
خصوصیات سیاهچاله ها
نیروی گرانش نزدیک یک سیاهچاله بسیار قوی است چرا که همه ذرات سیاهچاله در یک نقطه در مرکزآن متمرکز شده اند. فیزیکدانان به این نقطه، نقطه تمرکز (singularity) می گویند و بر این باورند که اندازه آن از هسته یک اتم نیز کوچک تر است.
به سطح یک سیاهچاله افق رویداد می گویند. این سطح یک سطح معمولی قابل دیدن یا لمس کردن نیست. در افق رویداد، کشش نیروی گرانش بینهایت قدرتمند است. یک شی در این منطقه تنها برای یک آن می تواند حضور داشته باشد و سپس در ذرات نورغرق شده و فرو می رود.
ستاره شناسان برای تعیین اندازه یک سیاهچاله شعاع افق رویداد را اندازه می گیرند. شعاع یک سیاهچاله بر حسب کیلومتر برابر است با سه برابر جرم خورشیدی اجرام موجود در سیاهچاله. جرم خورشید برابر است با یک جرم خورشیدی.
هیچ سیاهچاله ای به طور دقیق هنوز کشف نشده. دانشمندان برای اثبات این که یک جرم فشرده یک سیاهچاله است بایستی اثراتی را اندازه گیری کنند که تنها یک سیاهچاله قادر به اعمال و ایجاد آنها می باشد. انحنای شدید موج نور و کند شدن بیش از حد زمان می توانند دو نمونه از آثار وجود یک سیاهچاله باشند. اما ستاره شناسان اجرام فشرده ای را پیدا کرده اند که با کمی تردید می توان آنها را سیاهچاله فرض نمود و ادامه این مقاله نیز بر اساس این یافته ها می باشد.
نکته های جالب خواندنی
1_ همه ی اجسامی که با جوٌ زمین برخورد می کنند کاملا نمی سوزند.
2_ شهاب سنگهای بزرگ هر 000/10 سال یکبار با سطح زمین برخورد میکنند.
3_ وقتی جسمی با زمین برخورد می کند شهاب سنگ نامیده می شود.
عروسی در فضا
مختصري پيرامون سياه چاله
نويسنده : محسن نيلي
اجرام فضايي داراي شعاع كم(در حدود يك دهم شعا ع زمين)و جرم بسيار زياد مي باشد (بيش از 5 برابر جرم خورشيد).يكي ازخصوصيات ان ها گرانش زياد انهاست كه حتي نور را در خود جذب مي كنند.
سياه چاله قابل رويت نيستند و در واقع نامرئيند زيرا ان ها همان طور كه اشاره شد نور را در خود به دام اندازند.
اين برداشت كه نور جذب سياه چاله مشوند كاملا غلط است چون در نظريه نسبيت عام انشيتن گفته شده است كه فضا – زمان به علت وجود انحنا پيدا مي كند كه در سياه چاله حتي انحنا باعث ناپيوستگي در فضا و زمان مي شود و چون نور در اين فضا – زمان حركت ميكند به ناچار وارد سياه چاله مي شود .
تشكيل سياه چاله:طبق نظريه نسبيت عام انيشتن .يك سياه چاله زماني تشكيل ميشود كه سوخت هسته ايش به اتمام برسد و پس از ان توسط نيروي گرانش فشرده شود.كه اين باعث بر هم زدن تعادل ستاره ميشود.پس از امام سوختستاره.ستاره ديگر قادر به تحمل وزن خود نيست در نيروي گرانش حفظ كند.
اگر جرم مركز ستاره سه برابر جرم خورشيد باشد . ظرف كمتر از يك ثانيه درون نقطه تمركز فرو ميريزد در نتيجه مركز ستاره دچار فروريختگي مي شود .
فروپاشي ستاره به معناي ان نيست كه سياه چاله نابود شود . بلكه همانطور كه انيشتن طبقنظريه نسبيت عام گفت ساختار فضا-زمان فروپاشي بيپايان را منتفي مي كند و به جاي ان يك انحناي غير مادي .نامرئينامرئي و واقعي فضا رو بوجود مي اورد.
ويژگي سياه چاله:سياه چاله ها مانند گرداب عمل ميكنند . هر جرم با انرزي سرگرداني كه به يك سياه چاله نزديك شود . ( درفاصلهي معيني كه افق خوانده مي شود) به طور مقاومت پذيري به درون گرداب ،كه همان سيا چاله است كشيده ميشود . نيروهاي كشندي شديدي درون سياهچاله ها ما ده را در يك سمت مي كشد و منبسط مي كند و در سمت ديگر مي فشرد و خرد ميكند . تا اين كه ان ماده به كلي تجزيه و جز فضاي خميده سياه چاله ميشود
يكي ديگر از خواص سياه چاله كه از ان هم عجيب تر است ان است كه زمان – مكان خصوصيات خود را در درون ستاره كاملا فرو پاشيده رد وبدل ميكند . هر شي در شرايط عادي اندازه خود را نگه مي دارد ولي نمي توناد از عمر فيزيكي بگريزد در درون سياه چاله بر اشيا عمري نمي گذرد ، ولي مداوما ك.چك مي شوند.
شعاع يك ساه چاله بر حسب كيلومتر برابر است با سه برابر جرم خورشيدي اجرام موجود در سياه چاله.(جرم خورشيد برابر است با يك جرم خورشيد )
سياه چاله هاي عظيم الجثه:دانشمندان بر اين باورند كه همهي كهكشانها داراي يك سياه چاله عيم الجثه در مركز خود مي باشند . گمان ميثرود جرم هر يك از اين سياه چاله ها بين يك ميليون تا يك بيليون جرم خورشيدي باشد.
ساتره شناسان به اين كه اين سياه چاله ها بيليون ها سال پيش در اثر گازهاي متمركز شده در مركز كهكشانها توليد شده باشند مظنون مي باشد.
دلايل قطعي وجود يك سياه چاله غظيم الجثه در كهكشان راه شيري را اثبات ميكند .ستاره شناسان بر اين باورند كه اين سياه چاله يك منبع عيم از امواج راديويي به نام سگيتاريوس ا(sagittrius * ) مي باشد .
مهم ترين دليل براي اين كه ثابت نمايد سيلاه چاله عظيم الجثه است ، سرعت حركت ستاره ها به درون ان است.
منبع : www.parssky.com
زندگينامه دانشمندان - دانشمند : كوپرنيك
نيكولاس كوپرنيك در 19 سال 1473 در شهر تورن واقع در لهستان متولد شد و چون پدرش را از دست داده بود تربيت و پرورش او به دست عمويش انجام گرفت، عمويش كه يكي از كشيشان بزرگ بود او را براي تحصيل به دانشگاه كراكووي فرستاد كوپرنيك در 23 سالگي براي تحصيل در رشته طب به دانشگاه پادو وارد شد و ضمناٌ در دانشگاه بولوني تحصيل نجوم مي كرد طولي نكشيد كه در اثر بروز استعداد خويش يك كرسي تدريس رياضيات را به دست آورد.
|
| |
|
|
|
|
| |
|
ابرنواختر | |
|
|
Supernova |
|
در مدل اول٬ ابرنواخترهای با هسته رمبنده می باشند که در حقیقت ستاره های پرجرمی هستند که سوخت هسته ای درونشان به اتمام رسیده است و با توجه به اینکه جرم هسته به ماوراء حد چاندراسخار میرسد انقباض هسته تا رسیدن به فشار دژنره نوترونی ودر واقع تبدیل شدن ستاره به یک ستاره نوترونی ادامه پیدا می کند ودر نتیجه این وضعیت مواد ستاره در لایه های بالایی جو به بیرون پرتاب می شوند.در مدل دوم ابرنواختر در ستاره های دوتایی بسیار نزدیک رخ می دهد که در آن جرم ستاره کوتوله سفید بدلیل جاری شدن مواد از ستاره همدم به سوی آن از حد چاندراسخار بیشتر می شود وستاره کوتوله سفید به حالت انفجار می رسد وابرنواختر بوجود می آید. ابرنواخترهای نوع Ia در تمام کهکشانها وجود دارند اما در بازوهای مارپیچی کهکشانهای مارپیچی کمتر به چشم می خورند.این ابرنواخترها دارای عناصری مانند منیزیم٬ سیلیکون٬ گوگرد وکلسیم هستند که در زمان حداکثر نورانیت در طیف آشکار می شوند وبعد ازگذشتن از حال حداکثر نورانیت با کاهش نور٬ آهن نیز خودنمایی می کند.نمودار نور این گونه ابرنواخترها طی حدود دوهفته افزایش نورانیت را نشان می دهد وپس از آن با کاهش نورانیت طی چند ماه روبرو می شود.تصور براین است که ابرنواخترهای نوع Ia ناشی از انفجار بدلیل انتقال جرم بین ستاره ای پیر باعمر زیاد در یک ستاره دوتایی بسیار نزدیک بهم باشد.از آنجاییکه درخشندگی این ابرنواخترها زیاد است از آنها برای تخمین فاصله کهکشانهای بسیار دور استفاده می شود. ابرنواخترهای نوع II در کهکشانهای بیضوی بچشم نمی خورند بجای آن در بازوهای کهکشانهای مارپیچی وگاهی در کهکشانهای نامنظم بچشم می خورند.این ابرنواخترها طیف معمولی مانند بقیه ستاره ها از خود نشان می دهند.منحنی نور این ابرنواختر ها طی حدود یک هفته به حداکثر می رسد برای حدود یک ماه تقریبا" ثابت می ماند وسپس طی چند هفته ناگهان کاهش می یابد وطی چند ماه در همین وضعیت با نور ناچیز باقی می ماند.تصور براین است که این گونه ابرنواخترها نتیجه انفجار در هسته یک غول سرخ با یک گستره پرجرم باشند. ابرنواخترهای نوع Ib و Ic فقط در بازوهای کهکشانهای مارپیچی رخ می دهند.هر دو گونه نشانهایی از اکسیژن منیزیم وکلسیم بعد از حداکثر نورانیت در طیفشان دارند.علاوه بر آن ابرنواخترهای گونه Ib در نزدیکی حداکثر نورانیت نشانهایی از وجود هلیم در طیفشان دارند.منحنی نوری هر دو گونه Ib وIc مانند گونه Ia می باشد با این تفاوت که در زمان حداکثر نورانیت نور آنها کمتر از نور ابرنواخترهای گونه Ia می شود .دوگونه IbوIcمعمولا"چشمه امواج رادیویی هم می باشند در حالیکه ابرنواخترهای Ia دارای چنین خاصیتی نیستند.تصور براین است که ابرنواخترهای گونه Ib و Ic ناشی از انفجار در ستارگان پرجرمی باشند که محتوی هیدروژنی شان به اتمام رسیده ودر گونه Ic محتوی هلیومی نیز به اتمام رسیده باشد. بدنبال انفجار ابرنواختری یک ستاره نوترونی بوجودمی آید که احتمال دارد در مرکز پوششی کروی از ابرباشد که این ابر همان مواد ستاره است که به بیرون پرتاب شده است.این ابر یا سحابی ٬باقیمانده ابرنواختری(supernova remanent) نام دارد.باقیمانده های ابرنواختری که یک تپنده در میان آن باشد PLERION نامیده میشود.آهنگ مشاهده ابرنواختر در یک کهکشان معمولی در حدود یک ابرنواختر در صد سال است ودر کهکشانهایی که از لبه دیده می شوند بدلیل غبارهای تیره کننده بسیارکم هستند.در هزاره گذشته تنها پنج ابرنواختر در کهکشان راه شیری مشاهده شده است بعلاوه ابرنواختر SN 1987 که در ابر ماژلانی که احتمالا یک کهکشان قمر کهکشان راه شیری می باشد. با آمدن فن آوری CCD به میان ستاره شناسان آماتور همواره برتعداد ابرنواخترهایی که در دیگر کهکشانها کشف می شوند افزوده شده است.تلسکوپهای خودکار نیز که با هدایت کامپیوتر بطور اتوماتیک به عکسبرداری ومقایسه عکسها از هزاران کهکشان طی یک شب می پردازند کمک بزرگی به کشف ابرنواخترها کرده اند. ابرنواختر سال 1054 بعنوان منشاء سحابی خرچنگ در صورت فلکی ثور توسط ادوین هابل معرفی شده است.مانند دوابرنواختر سال 1006 و1181 این ابرنواختر توسط ستاره شناسانی از مشرق زمین ثبت شده بودند.ستاره شناسانی از چین ٬کره٬ مسلمانان واروپاییان در ثبت این ابرنواخترها سهم داشته اند.نشانهایی از ابرنواختر سال 1054 در نقاشیهایی در قاره آمریکا به چشم می خورد. ابرنواختر سال 1572 بادقت توسط تیکوبراهه رصد شده است.او به ثبت موقعیت وتغییرات نورانیت آن بطور روزانه پرداخت.اومتوجه شد که باوجود چرخش زمین هیچ اختلاف منظری وجود ندارد بنابراین این جرم باید ماوراء مدار ماه باشد.حرکت نکردن این جرم طی 18 ماه که ناپدید شد نشان می داد که مدار آن باید ماوراءمدار زحل باشد(در آن زمان دورترین سیاره شناخته شده زحل بود).این مشاهدات آنرا در میان بقیه ستارگان آسمان قرار داد.ابرنواختر سال 1604 بانام ستاره کپلر شناخته می شود گرچه او اولین نفری نبود که آنرا مشاهده می کرد.نشانه هایی وجود دارد که در سال 1680 نیز ابرنواختری در صورت فلکی ذات الکرسی وجود داشته است.توده ابری بزرگ ودر حال گسترش در این منطقه وجود دارد که دارای تابش قوی امواج رادیویی نیز می باشداین سحابی بانام ذات الکرسی A شناخته می شود.هیچ انفجار نوری از این انفجار گزارش نشده است.امکان دارد ستاره قبل از انفجار لایه های بیرونی خود را پرتاب کرده باشد یا اینکه انفجار آن ضعیف بوده است. برای کسب اطلاعات درباره آخرین ابرنواخترهای کشف شده به سایت زیر مراجعه نمایید http://www.rochesterastronomy.org/snimages خبری درباره علت یک انفجار ابرنواختری در سال ۲۰۰۶ به سایت زیر مراجعه نمایید: http://www.nojum.ir/news/articles/565/ | |